Ian Brodie Rated 4 / 5 based on 5 reviews

Ấn Độ vô địch: đồng hồ cơ cổ siêu rẻ, 199k được máy Citizen xưa?

BY
0
comments
2 tháng trước

(Watchbook.vn) - Đồng hồ cơ cổ à? Nhưng quanh đi quẩn lại vẫn là hàng Thụy Sĩ, Mỹ, Nga, Nhật, Đức, thậm chí là Trung Quốc. Vậy bạn nhàm chán không? Thử đổi gió xem hàng cổ “Made in” Ấn Độ có gì thú vị nào?

Diễn đàn Từ điển đồng hồ

Đại đa số người Việt sẽ nghĩ về đồng hồ cơ cổ quanh sản phẩm của Omega, Longines hay những cái tên gắn liền với quân đội như Seiko, Orient, Benrus, Vostok, Poljot. Vậy bạn có biết, Ấn Độ từng là nơi có ngành công nghiệp đồng hồ hùng mạnh chỉ sau Nhật và Trung Quốc tại châu Á?

Cú lừa? Đồng hồ cơ cổ Ấn Độ bán đầy eBay chỉ từ 199k/chiếc?

Ấn Độ là nước gia công phần mềm “đỉnh” nhất thế giới, vì thế, những gì liên quan đến máy vi tính, internet thì “toàn dân” họ đều giỏi, bao gồm việc giỏi kinh doanh trên ông trùm đấu giá online eBay từ hàng chục năm về trước.

Đồng hồ cơ cổ Ấn Độ HMT Janata thanh lịch

 Một chiếc HMT Janata thanh lịch (dây không phải nguyên bản) - Ảnh sưu tầm

Nơi đây, người dân Ấn Độ có thể bán hàng nội địa với giá gấp mấy chục lần ra thế giới, trong số những món hàng đó, có thể kể đến đồng hồ đeo tay. Dĩ nhiên, nếu nó là một thứ tầm thường không có gì thú vị, Thảo và các bạn đã không gặp nhau trong bài này làm gì.

Vâng, như tiêu đề, đồng hồ cơ cổ Made in India có giá chỉ từ 199k một chiếc, rẻ hơn cả đồng hồ cơ rẻ tiền của Trung Quốc thời nay, ngay cả khi nó được sản xuất vào đầu những năm 60 của thế kỷ 20, từ thương hiệu “quốc doanh” của chính phủ Ấn Độ hẳn hoi.

Lấy đồng hồ cổ của các hãng khác ra so sánh, vừa túi có Tissot vài triệu, hạng trung như Longines tầm 10 triệu trở lên, hạng sang như Omega từ 20 triệu trở lên, các ông vua phòng đấu giá Rolex Patek thì hàng trăm, hàng tỷ.

Ngay cả đồ cổ “hạng nhẹ” như Seiko Citizen hay “hạng tàu” Seagull, Shanghai, Beijing không ba bốn triệu thì cũng phải bảy tám trăm nghìn. Ô, thế phải chăng đồng hồ cơ cổ Ấn Độ là một cú lừa?

Lấy tư cách là người dạo quanh eBay suốt 5 năm qua (và mua không ít đồng hồ cơ cổ thượng vàng hạ cám trên đấy), Thảo có thể trả lời với bạn là: KHÔNG HẲN. Dĩ nhiên, rốt cuộc, KHÔNG HẲN thế nào thì phải từ từ kể bên dưới.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-hmt-sona-fake-vs-sona

So sánh đồng hồ HMT Sona cổ và HMT Sona fake - Ảnh sưu tầm

Thực hư chất lượng như thế nào? Sự đảm bảo từ Citizen!

Hầu như tất cả đồng hồ cơ cổ Ấn Độ đều đến từ một thương hiệu duy nhất: HMT (Hindustan Machine Tools). Đây là công ty máy móc công cụ thành lập và nắm giữ bởi chính phủ Ấn Độ vào năm 1953, mảng sản xuất đồng hồ đeo tay của họ ra đời vào năm 1961 với sự hợp tác chặt chẽ và toàn diện của công ty đồng hồ Citizen Nhật Bản.

Công ty Citizen đã hỗ trợ HMT sản xuất hầu như mọi thứ liên quan đến đồng hồ, từ vỏ, linh kiện, phụ kiện cho đến bộ máy thông qua các hợp đồng nhượng quyền. Cả bốn bộ máy chính trong đồng hồ cơ cổ HMT bao gồm lên dây và tự động đều là bản sao hợp pháp của máy Citizen.

Thời kỳ hoàng kim, HMT là công ty đồng hồ lớn nhất Ấn Độ từ khi thành lập đến giữa những năm 80. Họ liên tục hợp tác với Citizen và tự mình sản xuất cả những linh kiện cốt lõi như dây cót, dây tóc, bộ giảm sốc Parashock trong máy cơ, sau này còn sản xuất thêm cả cả máy thạch anh theo giấy phép.

Do trợ giá của chính phủ và chiến lược sản xuất với số lượng lớn nhằm giảm giá thành, trong giai đoạn hoạt động vào thế kỷ 20, HMT chủ yếu phục vụ thị trường nội địa. Họ cung cấp đồng hồ tốt với chi phí được tin là thấp nhất thế giới (chỉ từ 800 Rupee - khoảng 250.000 đồng) cho dân dụng và cả quốc phòng, chính phủ.

Theo một số phỏng vấn mà trang theweek.in tiết lộ, người dân Ấn Độ rất hài lòng và tự hào với các mẫu HMT mà họ sở hữu. Hơn nữa, nó còn là bằng chứng cho trình độ sản xuất đạt đến đỉnh cao của người Ấn trong các bộ phận cơ khí phức tạp như linh kiện máy đồng hồ cơ.

Với người Ấn, trong những năm 1970, không có thương hiệu đồng hồ nào khác có thể đại diện cho Ấn Độ ngoài HMT. Ví dụ như mẫu đồng hồ tự động HMT Kanchan, nó là thứ phải có trong danh mục quà tặng ở hầu hết mọi dịp lễ, với biệt danh là "đồng hồ của hồi môn" (nhà gái tặng cho nhà trai).

Hoặc như các HMT 'Jawan', 'Sainik', 'Rakshak', 'Pilot' sẽ dành cho binh lính và những người nghèo; một ví dụ điển hình khác là HMT  'Sona', chiếc đồng hồ đeo tay mỏng nhất của HMT được phụ nữ ưu ái. Và cuối cùng, 'Janata', được các chính trị gia và nhân vật công chúng ưa thích.

Có thể thấy, dưới góc độ lịch sử, từ hậu thuẫn chính phủ đến sự đảm bảo từ Citizen cũng như “feedback” toàn dân, đồng hồ cơ cổ HMT có nền tảng vững chắc để chúng ta hình dung rằng chất lượng của chúng không hề tồi.

Trên thực tế, Thảo đã mua 5 chiếc HMT, 3 chiếc bổ sung vào bộ sưu tập riêng (Dilip, Priya, Prakash) và 2 chiếc còn lại đã tặng cho bạn bè (Sona, Pilot). Trừ Sona, tất cả đều có vỏ ngoài thép không gỉ với đáy vặn chìm chắc chắn, bộ máy bên trong được sản xuất theo giấy phép từ Citizen vẫn còn chạy mượt mà với sai số khoảng +/-50s mỗi ngày.

Đồng hồ cơ cổ HMT Prakash Priya và Dilip - Bộ sưu tập Thảo Nguyễn

 Dilip, Priya, Prakash trong bộ sưu tập cá nhân của Thảo Nguyễn

Riêng chiếc HMT Sona cầm trên tay trông có vẻ hơi ọp ẹp, nắp đáy ép (có thể là do yêu cầu về độ mỏng) nhưng 4 mẫu còn lại rất tuyệt vời, gia công rất tốt. Tất cả chúng trông đẹp như đồng hồ có giá đắt gấp 3-10 lần từ Trung Quốc, Nhật Bản.

Ngoài vỏ thép không gỉ và máy chuẩn Nhật, sản phẩm của HMT cũng có thêm một số đặc trưng được Thảo đánh giá cao khác, chúng sẽ được nhắc đến trong phần 5 đặc trưng chuẩn nhất của đồng hồ cơ cổ hàng nội địa Ấn.

Tất nhiên, nói gì thì nói, với điều kiện tiên quyết là bạn phải mua đúng sản phẩm chính hãng là một, thực sự là hàng sản xuất trước thập niên 80 là hai, ít hoặc chưa qua Refurbished (tân trang) là ba. Đây chính là 3 vấn đề lớn nhất của đồng hồ cơ cổ HMT đối với bất cứ tay sưu tập nào. 

Thảo xin nhấn mạnh, anh Ấn Độ còn hơn anh Trung Quốc, có rất nhiều gã mánh lới, sẵn sàng đưa bạn vào tròng. Nếu bạn có ý muốn thử sưu tập một vài chiếc trong số 1000+ mẫu mã đồng hồ cổ HMT sản xuất trong giai đoạn 1960-1980, xin hãy đọc kỹ phần bên dưới.

Thực trạng đồng hồ cơ cổ HMT Ấn Độ: rẻ thì rẻ nhưng đầy hàng fake rẻ hơn

Ấn Độ không giống các nước khác trên thế giới, nếu bạn nghĩ chỉ có đồng hồ có giá trị nhất định mới có hàng giả hàng dựng thì đã lầm. Cũng như phim Ấn Độ, không có định luật nào hoàn toàn đúng cho đồng hồ Ấn Độ cả.

Một chiếc đồng hồ HMT cổ dù chỉ có giá khoảng 200.000 đồng nhưng vẫn trong tình trạng khá tuyệt vời là điều không hề hiếm gặp. Tuy nhiên, nếu bạn nhất định phải mua một chiếc đẹp không tì vết, rất có thể nó không phải hàng cổ (hàng sản xuất sau năm 2000) hoặc đã bị mất zin (họa lại mặt số, thay linh kiện).

Giá có rẻ như HMT cũng chung số phận với các thương hiệu đồng hồ Thụy Sĩ, Nhật Bản, Mỹ nổi tiếng ở Ấn Độ mà thôi. HMT, Tissot, Oris, Rado, Fortis, Roamer, Henri Sandoz, Favre Leuba, Citizen, Seiko… đều là đối tượng để tân trang của thợ đồng hồ/gia công Ấn Độ.

Chính bởi việc HMT đóng cửa bộ phận đồng hồ vô tình làm tăng mạnh “giá trị sưu tập” của đồng hồ HMT trong mắt cộng đồng quốc tế. Nhu cầu quốc tế của chúng đang ngày càng lớn nhờ eBay trong 5 năm qua.

Hãy thử hòa mình với quốc tế và cảm nhận nào! Đồng hồ cơ, đồ cổ, mẫu mã đẹp, xuất xứ Ấn Độ, tất cả chỉ với giá “bạc lẻ”, khoảng 10 USD mà thôi, bạn có muốn thử chưa? Khi có quá nhiều người thích, người dân Ấn  có đồng hồ cũ sẽ đổ xô bán đi, thợ đồng hồ ngày đêm tân trang, dân làm hàng giả “hì hục” “chế tác”.

Nên biết, thu nhập và mức sống của người Ấn Độ rất thấp so với thế giới, người nghèo sẵn sàng làm tốt bất cứ điều gì, sửa chữa, tân trang đồng hồ vốn được xem là khá phức tạp nhưng với họ thì dễ như “gom ve chai” để tái chế mà thôi.

Tạm thời không bàn về chất lượng tay nghề, thợ thầy Ấn Độ lấy công làm lời, thu mua đồng hồ cũ, tỉ mỉ họa lại những phần hư hỏng trên mặt số, làm sạch vỏ ngoài, thay thế linh kiện bị hỏng (chính hãng hoặc tự chế), làm sạch bộ máy, lau dầu…

Đồng hồ cơ cổ HMT Pilot đã qua tân trang

Một ví dụ về HMT Pilot được tân trang: họa lại mặt số in nhưng bị lem nham nhở - Ảnh sưu tầm

Tất nhiên, hầu hết người bán công khai rõ ràng thông tin đồng hồ đã trải qua tân trang, sửa chữa và thay thế linh kiện, người mua chấp nhận thì trả tiền. Nhiệm vụ của chúng ta là nhớ phải đọc cho kỹ các thông tin, thường thì họ sẽ dùng chữ tiếng Anh như ‘Refurbished’ hoặc ‘Restore’ cho các mẫu tân trang, ‘serviced’ cho các mẫu bảo dưỡng (ít hoặc chưa qua tân trang).

Khi mua các dòng nổi tiếng và có thiết kế đẹp như Kanchan, Pilot, Janata và Jubilee, bạn sẽ dễ dàng gặp phải hàng tân trang. Giá cả dao động từ 200.000-500.000 đồng, mua trực tiếp hoặc đấu giá online.

Đồng hồ cơ cổ HMT trong tình trạng xuống cấp sẽ có giá tương đương hàng tân trang hoặc rẻ hơn một ít, tầm 100.000 - 500.000, phần lớn là đấu giá online. Hàng đẹp chưa trải qua phù phép, giá sẽ đắt hơn, thường từ 800.000 - 3.000.000 đồng, phần lớn là mua trực tiếp (vẫn rẻ chán phải không nhỉ).

Mặt khác, bao giờ cũng có không ít “con sâu làm rầu nồi canh”, bán hàng giả có, hàng giả cổ cũng có luôn. Về đồng hồ cơ cổ HMT giả, các trường hợp được ghi nhận hiện nay thường là dòng nổi tiếng nhất: Sona.

Chúng thường làm giả bộ phận bên ngoài và lắp máy HMT thật. Đặc biệt là các mẫu HMT Sona. Nếu như các dòng lớn như Pilot/Janata/Jubilee thường chỉ được họa lại mặt số/thay mặt số thì Sona được thay hẳn một vỏ ngoài mới hoàn toàn.

Từ khung vỏ (case) cho đến nắp đáy (caseback), mặt số (dial), kim (hand), núm (crown), kính (crystal)... đều là hàng tự chế, chỉ có mỗi máy là thật. Vì đã từng mua một chiếc Sona fake với giá 8 USD, Thảo có thể khẳng định hàng fake có chất lượng bên ngoài rất tồi.

Chiếc Sona fake của Thảo như sau: vỏ không chắc chắn (nắm trong tay nghe tiếng ọp ẹp), nắp đáy dễ cạy mở bằng mỏng tay, không chịu nước, núm chỉnh đóng không kín (cây ti dư ra ngoài khung vỏ), mặt số gia công rất tệ (chữ Sona lem, hoa văn thô), lớp mạ vàng 23.5 k bóng như hàng mã, nhìn chung là dễ dàng nhận thấy sự rẻ tiền.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-hmt-num-chinh-va-coc-so-bi-lem-sona-fake

Cận cảnh HMT Sona fake, chỉ mỗi máy là thật - Ảnh của Thảo Nguyễn

Bên trong chiếc HMT Sona fake, bộ máy thì vẫn ổn, trông khá sạch sẽ với chất lượng hoàn thiện tương tự đồng hồ cơ Nhật giá rẻ như Orient hoặc Seiko 5, chạy ở tần số 18.000 bph, với sai số +/-1 phút mỗi ngày bất chấp có nhiều hao mòn ở bánh răng, có điều, dầu bôi trơn nơi thừa nơi thiếu (có thể là do người bảo dưỡng không chuyên nghiệp).

Ngoài hàng fake, người mua còn phải đối mặt với đồng hồ HMT chính hãng nhưng không phải hàng cổ, chúng là hàng tồn kho sản xuất sau năm 2000. Điều này là dĩ nhiên vì HMT vẫn duy trì cho “ra lò” số lượng cực kỳ lớn các mẫu xưa ăn khách cho đến khi họ phá sản vào năm 2016. Đó là chưa nói đến việc họ đã tái lập cuối năm 2019.

Tổng thể, theo ý kiến cá nhân của Thảo, nếu bạn muốn mua một chiếc đồng hồ cơ cổ HMT thực sự, bạn không nên bắt đầu với Sona. Với những dòng phổ biến như Kanchan, Pilot, Janata và Jubilee cũng cần cẩn trọng, không nên chọn những mẫu có mặt số mới, tốt nhất là phải có tỳ vết nào đó.

Sưu tập những dòng ít phổ biến hơn cũng là điều Thảo đánh giá cao, nó hiếm như đồng hồ limited hoặc nước hoa niche vậy. Tránh được hàng fake/hàng không nguyên bản là một, khác biệt số đông là hai.

Đó là mong muốn ban đầu của Thảo khi chọn HMT Dilip, Priya và Prakash cho bộ sưu tập của mình. Xin tiết lộ thêm rằng cả ba đều được mua bằng cách đấu giá, Thảo chỉ mất từ 120.000-190.000 đồng cho mỗi chiếc.

Đến đây thì xin tạm gác lại những câu chuyện dài dòng về đồng hồ cơ cổ HMT. Thảo sẽ tổng kết những điều ngắn gọn về đặc trưng, cách phân biệt thật giả.

5 đặc trưng chuẩn nhất của đồng hồ cơ cổ hàng nội địa Ấn

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-stainless-steel-screwdown-crown

Vỏ thép, nắp đáy vặn chìm là đặc trưng làm nên chất lượng của đồng hồ HMT cổ xưa - Ảnh sưu tầm

1 - Khung vỏ bằng thép không gỉ (trừ các mẫu mạ vàng sản xuất trước năm 1990)

2 - Nắp đáy vặn chìm (screw down crown)

3 - Kính mo (kính cong vòm hoặc kính hộp) bằng nhựa acrylic (trừ các thiết kế sau 1980)

4 - Bộ máy cơ (máy lên dây HMT 0231 (không ngày) hoặc HMT 1802 (có ngày) bản sao Citizen 1802, máy tự động HMT 6902 bản sao Citizen 6501)

5 - Máy lên dây có nhịp đập chậm 18.000 bph so với 21.600 bph trong đại đa số đồng hồ cơ hiện đại, như cách sống chậm của người Ấn Độ, thực sự khác biệt thế giới bên ngoài

Cách phân biệt đồng hồ cơ cổ fake/tân trang xuất xứ từ Ấn Độ?

Xem cọc số, nếu là hàng fake/tân trang:

  • Cọc số nổi không rõ ràng, phần nổi chỉ như một lớp phủ mỏng
  • Cọc số in bị lem hoặc không sắc nét

Xem dấu hiệu hao mòn, nếu là hàng fake/tân trang:

  • Mặt số/vỏ mới và không có vết xước hay ố nào

Xem núm chỉnh, nếu là hàng fake/tân trang:

  • Núm chỉnh bị chênh khỏi khung vỏ dù đã đóng kín
  • Xem nắp đáy, nếu là hàng giả cổ/tân trang:
  • Chữ và logo khắc dập mờ nhạt
  • Các mẫu mạ vàng là Stainless Steel chứ không phải Stainless Steel Back
An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-stainless-steel-back-plated-gold

 Trước năm 1984, kỹ thuật PVD chưa hề hoàn thiện, vì thế tất cả đồng hồ đeo tay mạ vàng bằng kỹ thuật cũ trên nền kim loại là đồng thau hoặc hợp kim kẽm. Do đó, các mẫu đồng hồ HMT có chữ Stainless Steel Back trên caseback mới thực sự là hàng cổ hoặc vẫn còn zin

Bổ sung: Kiểm tra máy để biết tuổi của đồng hồ cơ cổ HMT

Kể từ khi thành lập vào năm 1961 đến cuối thập niên 70, HMT sản xuất bộ máy dựa trên giấy phép được cấp bởi Citizen. Để tối ưu chi phí, họ tập trung vào 3 dòng máy chính gồm HMT 0231, HMT 1802, HMT 6902. Cả ba đều được xây dựng trên máy Citizen có sẵn là Citizen 1802 và Citizen 6501.

Thời gian đầu, HMT đặt mua linh kiện (không phải dạng ebauche) từ Citizen sau đó lắp thành các bộ máy kể trên, chúng được gọi là phiên bản cũ. Sau khi HMT có khả năng sản xuất hầu hết linh kiện, họ bắt đầu “in-house manufacturing” các máy trên (với một số thay đổi nhỏ), chúng ta gọi chúng là bản mới.

Sự thay đổi giữa sản xuất in-house và lắp ráp in-house diễn ra 2 lần. Lần đầu với máy cơ lên dây HMT 0231 và HMT 1802. Trước năm 75, HMT 0231 (3 kim) và HMT 1802 (3 kim 1 lịch) lắp ráp tại Ấn Độ từ linh kiện do Citizen chế tạo, tất nhiên, được chính Citizen kiểm soát chất lượng.

Khác biệt lớn giữa máy Citizen với ‘HMT phiên bản cũ’ đó là cơ chế chống sốc trên trục bánh răng chuyền thứ 3 (third wheel pinion) & trục bánh xe gai (escape wheel pinion). ‘HMT phiên bản cũ’ đơn giản hơn, các chaton (đai giữ ngọc) đã thay thế cho cơ chế chống sốc dạng KIF ref 1 (trior). 

Trong khi đó, ‘HMT phiên bản mới’ được điều chỉnh khá rõ nét với linh kiện nội địa so với ‘HMT phiên bản cũ’: 1-loại bỏ cơ chế chống sốc trên bánh răng chuyền thứ 3 & trục bánh xe gai; 2-trang trí cầu giữ bằng chải xước chứ không phải chải sọc như bản gốc từ Citizen. Ngoài ra, máy mới (4mm) cũng mỏng hơn máy cũ (4.55mm).

Về sự thay đổi cơ chế chống sốc trên trục bánh răng của các phiên bản bộ máy HMT 0231, Thảo cảm thấy thật tiếc cho một thời vàng son đã qua. Bộ máy càng hiện đại, mọi thứ không thực sự cần thiết càng bị tinh giản đi, không chỉ riêng HMT.

Ngày xưa, dù đồng hồ có rẻ thế nào, cơ chế chống sốc hay ít nhất là chaton đều có đầy đủ trên các trục bánh răng quan trọng. Ngày nay nó chỉ còn là thứ để các hãng xa xỉ marketing rằng họ đã bảo lưu giá trị truyền thống đến như thế nào.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-1802-HMT-0231-vs-HMT-0231-new-1

 So sánh từ trái sang: máy gốc Citizen 1802 với cơ chế chống sốc trục bánh răng kiểu KIF ref 1-trior, ‘HMT phiên bản cũ’ với chaton chống sốc, ‘HMT phiên bản mới’

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-0231-vs-HMT-0231-new-1

HMT 0213 bản mới (trái) và HMT 0231 bản cũ (phải), nơi được khoanh màu cam là vị trí trang bị cơ chế chống sốc bánh răng khác nhau - Ảnh của Thảo Nguyễn

Lần thứ hai, sự thay đổi nguồn gốc linh kiện trong HMT là với máy tự động HMT 6902. Tuy nhiên, bản cũ (còn gọi là HMT 6501) và bản mới (HMT 6902 hoặc 6906) không có sự khác biệt đáng kể ngoài xuất xứ linh kiện. Lúc này, ta có thể căn cứ tuổi đồng hồ theo thông tin mặt số.

HMT phát hành đồng hồ tự động vào năm 1974, suốt từ 1974-1978, họ mua hầu hết linh kiện của Citizen 6501 và lắp nó tại Ấn Độ, tên gọi cụ thể là HMT 6501. Mặt số chúng có chữ Automatic ngay bên dưới thương hiệu HMT.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-6501-voi-mat-so-automatic

1974-1978, Phiên bản máy tự động đầu tiên của HMT là HMT 6501 được lắp ráp từ linh kiện máy Citizen 6501 do Citizen sản xuất, đặc trưng của đồng hồ HMT trang bị máy này là mặt số có Automatic ngay bên dưới logo HMT - Ảnh sưu tầm 

Từ 1978-1983, HMT tự sản xuất hầu hết linh kiện HMT 6501 và gọi nó là máy HMT 6902. Những chiếc đồng hồ vận hành bằng HMT 6902 có chữ U (biểu thị unidirectional, lên dây 1 chiều) trên mặt số, chúng cũng được phân dòng cụ thể, ví dụ như HMT Rajat, không còn gọi chung là HMT Automatic nữa.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-6902-voi-mat-so-chu-U-dac-trung

1978-1983, Phiên bản máy tự động đầu tiên của HMT lắp ráp bằng hầu hết linh kiện do HMT sản xuất là 6902, đặc trưng của đồng hồ HMT trang bị máy này là mặt số có chữ U - Unidirection - lên dây 1 chiều, ngoài ra, họ còn tạo ra nhiều dòng với tên cụ thể - Trong ảnh là Rajat - Ảnh sưu tầm 

Từ 1983-1990, HMT thay đổi cơ chế lên dây hai chiều (bi-directional) nhưng vẫn giữ nền tảng dựa trên Citizen 6501, họ gọi nó là máy HMT 6500. Hầu hết các dòng đồng hồ tự động của HMT trong giai đoạn này đều được cập nhật lên máy HMT 6500, chúng không có chữ U trên mặt số như các mẫu chạy máy HMT 6902.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-6500

 1983-1990, phiên bản máy HMT 6500 lên dây hai chiều đã chấm dứt thời đại tự chủ sản xuất máy của HMT sau nửa thế kể chuyển mình chậm chạp - Ảnh sưu tập

Các thông tin về sự khác biệt mặt số ở trên có thể dùng để phân biệt khá chính xác, mức độ nguyên bản của một chiếc đồng hồ cơ automatic cổ HMT cũng như xác định tuổi đời của chúng. Nếu có thấy dấu hiệu không khớp giữa mặt số và bộ máy, bạn cần nghi ngờ độ nguyên bản ngay.

Kể từ những năm 90 trở về sau, đồng hồ HMT sử dụng bộ máy Citizen 8205. Nguyên nhân HMT từ bỏ các bộ máy trọng tâm vốn được xây dựng trên nền tảng Citizen 6501 vì chúng có kích thước khá nhỏ, khó lòng xuất hiện trên đồng hồ có đường kính trên 40mm. (Bạn có thể đọc thêm thông tin về máy tự động của HMT qua lược sử dòng Rajat tại đây: https://hmtwatches.blogspot.com/2013/12/hmt-rajat-evolution-from-uni.html)

Bạn biết đấy, “gu” người dùng từ thập niên 90 đến nay đang không ngừng chạy theo đồng hồ mặt to (tiên phong lăng xê bởi Panerai thì phải), một công ty đại chúng như HMT bắt buộc phải thay đổi. Theo ý kiến cá nhân của Thảo, bản sắc riêng của HMT cũng dần mất đi từ đây. Do sự quản lý kém hiệu quả, họ dần đánh mất thị phần vào tay Titan và rồi phá sản vào năm 2016.

“Sống chậm” phải chăng là biệt hiệu của đồng hồ cơ cổ HMT Ấn Độ, từ khi ra đời đến cái chết

Trước tiên, Thảo dài dòng một chút. Sau khủng hoảng thạch anh (sự ra đời của đồng hồ pin ra đời), HMT dần trượt dài, cho đến khi bộ phận đồng hồ bị đóng cửa do thua lỗ vì quản lý yếu kém vào năm 2016. Tuy nhiên, danh tiếng chất lượng của sản phẩm vẫn được duy trì.

Vốn dĩ, suốt nửa sau thế kỷ 20 là thời đại của HMT ở Ấn Độ. Đồng hồ của họ ít xuất khẩu, chủ yếu lưu hành nội địa Ấn, với chi phí phải chăng hơn cả đồng hồ Nhật Bản, thứ vốn được xem là rẻ tiền ở châu Âu.

Thậm chí, nếu quy đổi tỷ giá đồng tiền, đồng hồ HMT còn rẻ hơn đồng hồ nội địa Trung Quốc (ở Trung Quốc thời đó, các công ty đồng hồ cũng là công ty quốc doanh được tài trợ bởi chính phủ).

Như đã đề cập ở phía trên, chất liệu chế tạo vỏ là thép không gỉ. Thời bấy giờ, thép không gỉ là vật liệu được xem là xa xỉ trên đồng hồ Thụy Sĩ thời bấy giờ (nhưng thực ra rất phổ biến trên đồng hồ Nhật, Trung Quốc, Ấn Độ vì lý do cạnh tranh).

Hiện nay, dù là vật liệu vỏ đồng hồ tiêu chuẩn nhưng các sản phẩm rẻ tiền (hàng Trung Quốc dưới 30 USD), giá rẻ (vị dụ như basic line Casio chẳng hạn) vẫn chỉ làm bằng đồng thau hoặc hợp kim kẽm mạ Chrome.

Nói riêng một chút về thép không gỉ, quả thực là một câu chuyện trời ơi đất hỡi với người thích sưu tập như Thảo cho sản phẩm Thụy Sĩ và Đức, hầu hết đồng hồ (phân khúc tầm trung trở xuống), tất cả đồng hồ tông bạc đều là thau mạ Chrome.

Muốn tìm hàng đẹp thật là khó lên trời khi mà lớp mạ mất đi, để lại vết mòn khác màu và sự loang lổ. Trong khi đó, hàng Nhật, Mỹ, Trung, Ấn sẽ tốt hơn vì phần lớn bằng thép không gỉ.

Ở khía cạnh bộ máy, HMT đã có một bước chiến lược tuyệt vời khi hợp tác với công ty dày dạn kinh nghiệm trong ngành đồng hồ dân dụng chi phí thấp như Citizen. Nhiều kỹ thuật sản xuất quan trọng được chuyển giao, biến HMT nói riêng, Ấn Độ nói chung trở thành một cường quốc đồng hồ châu Á hiếm hoi, bên cạnh Nhật Bản và Trung Quốc.

Họ có được giấy phép sản xuất các cỗ máy tốt, đã được chứng minh tính ổn định. Ngoài các tiêu chuẩn chất lượng có sẵn từ Citizen, đảm bảo cho những cỗ máy có thể hoạt động lâu dài mà không cần phải bảo dưỡng là một điều bắt buộc ở Ấn Độ.

Do là sản phẩm đại chúng, đồng hồ cơ cổ HMT không có nhiều chức năng rườm rà như đồng hồ Thụy Sĩ. Mặc dù cho ra mắt hơn 1000 mẫu mã nhưng chúng chủ yếu vận hành bởi 4 bộ máy chính: 0231, 1802, 6902, 6500, tất cả đều đơn giản và làm việc hiệu quả.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-Priya

Những chiếc đồng hồ lên dây vẫn rất phổ biến tại Ấn Độ cho đến ngày nay, chưa từng bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng thạch anh làm ngành đồng hồ Thụy Sĩ suýt chết - Ảnh HMT Priya của Thảo Nguyễn

Rõ ràng, các sản phẩm từ HMT rất không tồi nếu xét về mặt chất lượng và giá thành. Đó cũng là điều khiến đồng hồ HMT có thể sống sót qua cơn bão thạch anh, bất chập việc họ ứng biến rất chậm về mặt công nghệ.

NHƯNG! Lật lại thông tin về bộ máy tự động chính chủ HMT 6902 ở phía trên. Trong khi thế giới chạy đua trang bị máy tự động từ giữa thập niên 60 thì 10 năm sau, 1974 HMT Ấn Độ mới ì ạch cho ra đời chiếc đồng hồ tự động đầu tiên.

Họ lại mất thêm 10 năm nữa để nắm giữ kỹ thuật sản xuất linh kiện máy cơ. Không được mấy năm, năm 1985, HMT lại phải cuống cuồng đuổi kịp thế giới với các dự án đồng hồ thạch anh, năng lượng ánh sáng. 10 năm lại trôi qua, HMT từ bỏ cuộc chơi sản xuất máy đồng hồ tốn kém và chấp nhận "thay máu" thành máy Citizen/Miyota trong đồng hồ của mình.

Sống chậm như HMT, e rằng phần lớn cũng là vì xứ Cà Ri (và xứ Gấu Trúc nữa), người dân vốn có thu nhập rất thấp, những thứ hàng cũ kém hiện đại như đồng hồ cơ vẫn còn rẻ chán so với bọn đồng hồ pin hiện đại và đắt đỏ hơn (dù nó đã khá rẻ kể từ thập niên 90 về sau).

Nói chính xác hơn, Ấn Độ còn chậm hơn Trung Quốc nhiều. Giữa thập niên 90, HMT vẫn còn sản xuất đồng hồ cơ lên dây và người Ấn vẫn trọng dụng nó, với tỷ lệ ngang ngửa các mẫu tự động.

Ngược lại, Trung Quốc đã sớm đào thải loại máy này trong cùng thời điểm, phần lớn người dân Trung Quốc chậm nhưng đa số các nhà sản xuất của Trung Quốc thì copy rất nhanh.

Ứng biến chậm thực sự là yếu điểm muôn thuở ở các công ty quốc doanh, HMT cũng không ngoại lệ. Những năm 90 trở về sau, HMT dần mất đi vị thế nhà sản xuất đồng hồ hoàn chỉnh, phải phụ thuộc vào đối tác Citizen Nhật Bản, mặc dù quá trình phá sản khá chậm cho được chính phủ “bơm tiền” nhưng vẫn phải đóng cửa bộ phận đồng hồ năm 2016.

Giá trị sưu tập của đồng hồ cơ cổ HMT Ấn Độ

Sau tất cả, HMT vẫn mang lại những chiếc đồng hồ đậm bản sắc của Ấn Độ và của riêng HMT cho chúng ta. Từ bộ máy bên trong cho đến linh kiện bên ngoài, tất cả đều mang tính “unique” “nội địa Ấn Độ” chứ không rập khuôn như những thương hiệu “hồn trương ba da hàng thịt”.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-chaton-chong-soc-truc-banh-rang-3-va-truc-banh-xe-gai

Ồ, thôi nào, hãng đồng hồ nổi tiếng nhất về Chaton trên chân kính của các trục bánh răng mà Thảo nhớ rõ nhất là A. Lange & Söhne, giá của họ chắc gấp 10000 lần HMT nhé, nhưng bạn xem, ngày xưa đồng hồ cổ HMT cũng có chaton này - Ảnh cận cảnh máy HMT 0231 phiên bản cũ - Ảnh của Thảo Nguyễn

 Đứng dưới góc độ sưu tập, Thảo đánh giá cao một ‘nhà sản xuất’ như HMT dù rằng sản phẩm rẻ tiền so với mặt bằng chung, đồng hồ HMT cổ chạy máy HMT chứ không phải máy Citizen, Seiko hay các loại máy Thụy Sĩ phổ biến.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-Janta-Hindi

HMT Janta với mặt số dùng chữ Hindi, ngôn ngữ chính thức quy định bởi chính phủ Ấn Độ, một đặc trưng chỉ có thể tìm thấy ở đồng hồ Ấn Độ - Ảnh sưu tầm

Ngược lại, Thảo không quá thích sưu tập những thương hiệu lớn nhưng lại lắp máy giống hệt như thương hiệu nhỏ, không chỉ đích danh hãng nào nhưng nếu bạn nhìn về phía Thụy Sĩ, Đức, Mỹ, vơ bừa cũng được cả nắm.

Dĩ nhiên, khả năng tự chế tạo linh kiện của HMT không thể bỏ qua các khoản tài trợ từ chính phủ, nhưng, thời thế tiền tài cũng là thực lực. Hoàn toàn không thể chối cãi rằng đồng hồ HMT được trang bị những cỗ máy “độc quyền” không có đâu khác ngoài HMT.

Xét về dáng vẻ ngoài, do sự lưu hành nội địa, đồng hồ HMT thực sự được thiết kế theo thẩm mỹ của riêng người Ấn, màu sắc sặc sỡ, mạ vàng 23.5k bóng bẩy, … Ở đây, sự độc quyền lại một lần những được nêu lên, phong cách Ấn Độ chỉ có trên đồng hồ Ấn Độ.

Nhìn chung, sự đặc trưng “độc quyền” về bộ máy và phong cách trình bày chuẩn gu người Ấn là giá trị hấp dẫn nhất ở phần lớn đồng hồ HMT. Bạn không thể tìm thấy chúng ở bất cứ đồng hồ nào khác. Nói đến “đồng hồ Ấn Độ”, phải nói đến “đồng hồ HMT”.

Có nên sở hữu một chiếc đồng hồ cơ HMT?

Ngoài yếu tố “đồng hồ Ấn Độ”, với vỏ thép không gỉ và bộ máy tốt, phần lớn đồng hồ cơ cổ HMT được xuất xưởng hơn 50 năm trước vẫn còn chạy tốt cho đến ngày nay. Bạn có thể an tâm thử sưu tập, hơn nữa, giá của chúng cũng rất rẻ, đáng để thử một lần, mua để tặng với ý nghĩa là quà từ Ấn Độ cũng khá hay.

Ưu điểm

Nhược điểm

Đặc trưng rất Ấn Độ, rất HMT

Chất lượng đảm bảo

Nhiều hàng đẹp

Chi phí thấp

Độ hoàn thiện trung bình

Thương hiệu ít nổi tiếng

Tỷ lệ mua hàng giả/dựng cao

Ít bộ máy và chức năng máy

Đánh giá chung về đồng hồ cơ cổ HMT

Máy lên dây

Máy tự động

Trình bày: 7/10

Bộ máy: 8/10

Độ bền: 9/10

Hoàn thiện: 6/10

Giá cả: 10/10

Lời bình: nhiều mẫu mã đẹp, có tuổi đời lâu hơn và có tính đặc trưng HMT hơn các mẫu tự động.

Trình bày: 6/10

Bộ máy: 8/10

Độ bền: 9/10

Hoàn thiện: 7/10

Giá cả: 9/10

Lời bình: ít mẫu mã và có tính đặc trưng HMT hơn các mẫu lên dây, tần số dao động khá tầm thường là 21600 bph.

An-Do-vo-dich-dong-ho-co-co-sieu-re-199k-duoc-may-Citizen-xua-HMT-Janata-Art-Deco-dial

HMT Janata với mặt số Art Deco là thiết kế thanh lịch đặc trưng và nổi tiếng nhất của HMT  - Ảnh sưu tầm

Lời kết

Chúng ta quay lại với tiêu đề ban đầu của bài viết, theo bạn, bạn nhận định rằng 'Ấn Độ vô địch: đồng hồ cơ cổ siêu rẻ, 199k được máy Citizen xưa?' là đúng hay sai.

Ý kiến cá nhân của Thảo là SAI! Mặc dù máy HMT vốn là máy Citizen được sản xuất theo giấy phép nhưng HMT thực sự nỗ lực điều chỉnh nó và sản xuất hầu hết linh kiện. Mua đồng hồ cơ cổ HMT thực sự được máy HMT hẳn hoi!

Cuối bài, Thảo xin có một chia sẻ nhỏ về việc mình từng nhận vài lời bình 'thẳng vào mặt' từ ông bác ruột vốn là thợ sửa đồng hồ khi tập tành sưu tập:

"Sưu tập đồng hồ khác với việc chơi đồng hồ, chơi đồng hồ bạn nói chuyện với trẻ trâu, còn sưu tập đồng hồ cơ bạn sẽ nói chuyện với già trâu. Người trẻ chạy theo cái mong muốn khoe mẽ đó gọi là chơi cho bằng bạn bằng bè! Người già trải nghiệm hơn sẽ đi góp nhặt để tận hưởng đam mê"

"Chơi đồng hồ cổ nhưng kém nổi tiếng chắc khác nào gom rác về nhà! Nhưng nếu nó là hàng độc lạ hay có câu chuyện riêng, vậy thì phải sưu tầm!"

Theo bác, nhiều thứ Thảo nghĩ là đỉnh bây giờ, người lớn ngày xưa người ta xem như hàng phổ thông hết! Điều này không biết bạn nghĩ sao chứ Thảo thấy quá đúng với HMT. Hàng phổ thông thật, nhưng điều họ làm được ngày xưa hơn hẳn khối ông thời nay. Có một chiếc trong bộ sưu tập cũng không tồi chút nào!

đồng hồ chính hãng

Thuê banner
Bình luận

XEM THÊM


loading